Category: ग्लोवल वास्तु

वास्तुमा कोणको महत्व

वास्तुमा दिशासँगै आउने अर्को शब्द कोण हो । जुन १८००, ९००, ४५० बढी मात्रामा र अन्य कोणको आकार आवश्यकअनुसार बनाइएको हुन्छ । जसरी कालिगढले ढुङ्गालाई कुँदेर निश्चित आकारको मूर्ती बनाएको हुन्छ त्यसैगरि वास्तुविदहरुले आकारको सजावट आकारको भौतिक निर्माण गरेको हुन्छ । वास्तुविदहरुले कोणलाई केन्द्र बिन्दु बनाएर घरमा कस्तो ठाउँमा कस्तो सामान, भान्छा घर, चर्पी, सयन […]

दिशाको महत्व

वास्तु शास्त्रमा दिशाको महत्व धेरै छ । दिशाबिना वास्तु शास्त्रको कल्पनागर्न सकिँदैन । विभिन्न आकारको जमीनमा आफूले चाहेको निर्माण सामग्री बनाउँदावास्तुको सिद्धान्तलाई अपनाएको हुन्छ । उक्त वास्तुमा दिशा निश्चित आकार दिनेऔजार (guideline) हो । वास्तुको दिशाअनुसार बनाएको भौतिक निर्माणले मात्रशुभ फल दिन्छ । वास्तुमा प्रयोग हुने दिशा र यसको अवस्था यसप्रकार छ– मूल दिशामा प्रयोग […]

वास्तु र दिशा ज्ञान

भवन निर्माण गर्नुभन्दा अगाडि दिशाहरुको ज्ञान राख्नु आवश्यक हुन्छ । वास्तुशास्त्रका अनुपम सिद्धान्त पञ्चतत्वमा आधारित छन् । प्राचीनकालमा दिशा ज्ञानको लागि अनेक साधन प्रचलित थिए, जस्तो सूर्य उदाउने दिशा, धु्रव ताराकोस्थितिको दिशा आदि । वास्तु ज्ञानमा चार दिशा र त्यसको सहायक कोण, अर्थात् विदिशाको विशेष महत्व हुन्छ । हाम्रा ऋषि–मुनिहरूले आधुनिक विज्ञान विकसित हुनुभन्दा हजारौं […]

वास्तुशास्त्रको प्राचीन सिद्धान्त

वास्तुशास्त्र भवनादि निर्माणको प्राचीन सिद्धान्त हो । वास्तुशास्त्रका अतिरिक्त कुनै अन्य ज्ञानले भवन निर्माणसम्बन्धी काम सही ढङ्गले भएको छ कि छैन भन्ने कुरालाई निश्चित गर्नसकिंदैन । वैदिकएवं पौराणिककाल अथवा राम, कृष्णको पालामाबनेका त्यस युगकाग्रन्थले पनि योविषयमा उल्लेखगरेको पाइन्छ । तीसिद्धान्त पनि पञ्चतत्वमै आधारित भएको छ । त्यसकारणले गर्दा हाम्रो आवास पनिपञ्चतत्वले नै निर्मित भएको हुनुपर्दछ […]

वास्तुशास्त्रको प्रामाणिकता

प्रत्येक देशको भौगोलिक परिस्थिति तथा नियम भिन्ना–भिन्नै हुन सक्दछ, अतः निर्माण हुने भवनमा जुन–जुन प्राकृतिक ऊर्जाको स्रोत हुन्छ त्यसको दिशामापनि भिन्नता पाइन्छ । यसको अतिरिक्त विभिन्न अलौकिक शक्तिको बारेमा पनिजुन अनुभव गरिएको छ तथा त्यसलाई अपनाइएको छ त्यो नेपालको वास्तु नियमभन्दा अलि भिन्न देखिन्छ । ग्लोबल वास्तुशास्त्रको नियम मानव–कल्याणको भावनाबाट ओत–प्रोतछ । हजारौं वर्ष पहिलेदेखिको […]

वास्तु पुरुषको महत्त्व

वास्तु पुरुषको भवन निर्माणमा महत्वपूर्ण स्थान हुन्छ । भवन निर्माणको योजना बनाउने समयदेखि नै विभिन्न प्रकारको वास्तुपुरुषको परिकल्पना गर्ने गरिन्छ । जसरी मानव शरीरमा विभिन्न प्रकारका अवयवहरू हुन्छन् त्यसैगरि वास्तुपुरुषको शरीरमा पनि विभिन्न प्रकारको अवयव रहेको हुन्छ जस्तो कि– शरीर, मुख, कम्मर, कपाल आदि । वास्तुपुरुषको कुन अङ्गमा के निर्माण गर्ने हो ? त्यसलाई यसै […]

वास्तु–पुरुष के हो ? What is Vaastu ?

वास्तुदेवको बारेमा भनिएको छ । शरीर सुनको जस्तो पहेँलो रङ्गको, शरीरबाट कान्ति निस्किरहेको, कानमा श्रेष्ठ कुण्डल धारण गरेको, अत्यन्त शान्त, सौभाग्यशाली र सुन्दर हुनुहुन्छ । हातमा दण्ड ग्रहण गरेको त्यस्तो वास्तुदेव नै सबै मानिसको आश्रय एवं विश्वको बीज हुनुहुन्छ । हिन्दू धर्मशास्त्रमा सृष्टि निर्माण कर्ता ब्रह्मा, सृष्टिपालक विष्णुदेव, प्रलयका देवता महादेव, धनका देवता कुवेर, जलका […]

राशिको आधारमा रङ्गको चयन

राशिको आधारमा रङ्गको चयन मेष – रातो (Red) वृष – सेतो (White) मिथुन – हरियो (Green) कर्कट – क्रिम (Cream) सिंह – रातो (Red) कन्या – हरियो (Green) तुला – सेतो (White) वृश्चिक – रातो (Red) धनु – पहेँलो (Yellow) मकर – कालो (Black), खैरो (Brown), क्रिम (Cream) कुम्भ – कालो (Black), खैरो (Brown), क्रिम […]

भूमिको ढल (Sewage Pipes)

भूमिको ढल (Sewage Pipes) भूमिको चयन गर्ने समयमा जग्गा कुन दिशामा अग्लो र कुन दिशामा होचो छ अर्थात् जग्गाको ढल कुन दिशामा छ त्यसको विचार गर्नु पर्दछ । विभिन्न दिशा एवं विदिशामा ढल हुँदा यसप्रकारले वर्णन गरिएको छ । १ .भूमिको ढल पूर्व तर्प हुन्छ भने त्यस स्थानमा लक्ष्मीको वास हुन्छ । २. भूमिको ढल पश्चिम […]

भूमिको परीक्षण (Test Of Land)

भूमिको परीक्षण (Test Of Land) भूमिको पररीक्षणको लागि जमिनको जुन भूभागमा भवनको निर्माण गरिने हो, त्यही भूभागको मध्यमा गृह निर्माणकर्ताले स्वयं आफ्नो हातको नापले एकहात लामो , एक हात चौडा र एकहात गहिरो खाल्टो खन्नुपर्द छ । खाल्टो खनिसके पछि त्यो खाल्टो पुर्दा यदि माटो बाँकी रह्यो भने त्यो उत्तम हुन्छ । बराबर भएमा सम […]