पूजा स्थलको वास्तु महत्व हाम्रो घर र जीवनमा अत्यन्तै ठूलो भूमिका खेल्छ। घरको पूजा कोठा केवल धार्मिक क्रियाकलापको स्थान मात्र नभई मानसिक शान्ति, सकारात्मक ऊर्जा र पारिवारिक सुख–समृद्धि प्राप्त गर्ने प्रमुख साधन हो। वास्तुशास्त्र अनुसार, पूजा स्थलको सही दिशा र भगवान्को मूर्ति राख्ने तरिका थाहा पाउँदा घरमा सुख, शान्ति र सफलता बढ्छ।
घरमा पूजा कोठा वा पूजा स्थल बनाउँदा वास्तुशास्त्रको पालना गर्नु अत्यावश्यक हुन्छ। पूजा स्थललाई सधैं ईशान कोण अर्थात् उत्तर–पूर्व दिशामा राख्न सिफारिस गरिन्छ, किनकि यो दिशा शुद्धता, ज्ञान र सकारात्मक ऊर्जा को प्रतीक हो।

१) पूजा कोठा राख्ने उपयुक्त दिशा
-
पूजा स्थलको लागि सबैभन्दा उत्तम दिशा उत्तर–पूर्व (ईशान कोण) हो।
-
यहाँ सूर्यको किरण सजिलै प्रवेश गर्छन्, जसले शुद्ध र शान्त वातावरण बनाउँछ।
-
यदि उत्तर–पूर्व सम्भव छैन भने उत्तर वा पूर्व दिशामा पनि पूजा कोठा राख्न सकिन्छ।
२) पूजा गर्ने समयमा अनुहारको दिशा
-
पूजा गर्दा व्यक्तिको अनुहार पूर्व दिशातर्फ हुनु उपयुक्त मानिन्छ।
-
ज्ञान र अध्यात्मिक उन्नतिका लागि उत्तर तर्फ अनुहार गरेर पूजा गर्न सकिन्छ।
-
धन प्राप्ति र सफलता चाहनेले पूर्वतर्फ अनुहार गरेर पूजा गर्नु लाभदायक हुन्छ।
३) भगवान्को मूर्ति राख्ने तरिका र दिशा
-
ब्रह्मा, विष्णु, शिव, इन्द्र, सूर्य, कार्तिकेयको मूर्ति पूर्वबाट पश्चिमतर्फ फर्किएको हुनुपर्छ।
-
गणेश, कुबेर, दुर्गा, भैरव, षोडश मातृकाको मूर्ति दक्षिण दिशातर्फ फर्किनुपर्छ।
-
हनुमानजीको मूर्ति दक्षिण–पूर्व (अग्नि कोण) दिशातर्फ फर्किएको उत्तम मानिन्छ।
अरू पनि पढ्नुस्
वास्तु अनुसार दिशा पत्ता लगाउने सही तरिका
४) पूजा कोठा सम्बन्धी अरु महत्वपूर्ण सुझाव
-
पूजा स्थल सधैं सफा, शान्त र अव्यवस्थित नभएको हुनुपर्छ।
-
यहाँ धूप, दियो र पवित्र जलको व्यवस्था राख्दा सकारात्मक ऊर्जा बढ्छ।
-
पूजा कोठामा जुत्ता, छाता वा फोहर राख्न हुँदैन।
निष्कर्ष:
पूजा स्थलको वास्तु महत्व बुझेर घरमा सही दिशा र तरिकामा पूजा कोठा बनाउँदा पारिवारिक सुख–समृद्धि र मानसिक शान्ति प्राप्त हुन्छ। यसले घरलाई शुद्ध ऊर्जा र आध्यात्मिक वातावरण प्रदान गर्छ।
नेपालको बेस्ट ज्योतिषी एप्प: meronepal.app