दिशा निर्धारण: वास्तुशास्त्र अनुसार सही दिशा पहिचान गर्ने तरिका

दिशा निर्धारण भन्नाले कुनै पनि भूखण्ड वा भवनको स्थानमा उत्तर, दक्षिण, पूर्व र पश्चिम दिशाहरूको सही पहिचान गर्नु हो। वास्तुशास्त्रमा दिशा निर्धारणले विशेष महत्व राख्दछ किनभने यसले सम्पूर्ण निर्माण कार्यको दिशा र ऊर्जालाई प्रभावित गर्दछ। सही तरिकाले दिशा नापेर मात्र वास्तु अनुसारको शुभ स्थान निर्धारण सम्भव हुन्छ।

वास्तुशास्त्र अनुसार कुनै पनि निर्माण कार्यको सुरुवात दिशा निर्धारणबाट हुन्छ। दिशा सही भए मात्र भवनमा सकारात्मक ऊर्जा, स्वास्थ्य र समृद्धिको वास हुने विश्वास गरिन्छ।

दिशा निर्धारणको लागि प्रयोग गरिने प्रमुख यन्त्र दिशा-बोधक यन्त्र (Compass) हो। यो यन्त्र जमीनको केन्द्रमा राखेर चारै दिशाको पहिचान गरिन्छ।

दिशा निर्धारणका चरणहरू निम्न प्रकार छन्:

१. उत्तर-दक्षिण रेखा बनाउने

पहिलो चरणमा भूखण्डको केन्द्र बिन्दुबाट उत्तरदेखि दक्षिणतर्फ एक रेखा तानिन्छ। यसले सम्पूर्ण भूखण्डलाई दुई भागमा विभाजन गर्छ।

 २. पूर्व-पश्चिम रेखा

त्यसपछि भूखण्डको केन्द्रबिन्दुबाट पूर्व र पश्चिमतर्फ २२.५ डिग्रीको कोण बनाएर अर्को रेखा तानिन्छ। यी दुई रेखाले चौरस दिशाको सटीक निर्धारण गर्छ।

 ३. विदिशाहरू (कोणीय दिशाहरू) निर्धारण

अब, ४५ डिग्रीको कोणमा चारवटा विदिशाहरू (ईशान, नैऋत्य, वायव्य, आग्नेय) पनि निर्धारण गरिन्छ।]

अरू पनि पढ्नुस्

वास्तुमा कोणको महत्त्व

 ४. पाँच भागमा विभाजन विधि

भूखण्ड वा कोठालाई उत्तर, दक्षिण, पूर्व, पश्चिम दिशामा पाँच भागमा विभाजन गरिन्छ:

• पूर्व दिशा: मध्यपूर्व, पूर्व–ईशान, पूर्व–आग्नेय

• उत्तर दिशा: मध्यउत्तर, उत्तर–वायव्य, उत्तर–ईशान

यस तरिकाले सम्पूर्ण क्षेत्रलाई ९ दिशाहरूमा विभाजन गरिन्छ – उत्तर, दक्षिण, पूर्व, पश्चिम, ईशान, नैऋत्य, वायव्य, आग्नेय र मध्य ब्रह्मा।

सही दिशा निर्धारण बिना कुनै पनि वास्तु योजना अपूर्ण मानिन्छ। जब हामी भूखण्ड वा घर बनाउँछौं, तब दिशाको पहिचानले मात्र सकारात्मक ऊर्जा र सफलताको आधार तयार पार्दछ।

नेपालको बेस्ट ज्योतिषी एप्प: meronepal.app